Biuletyn 1(18)/2001 Strona g堯wna

Sroka z這dziejka i inne rozkosze
Festiwal Rossiniowski w WOK

25 stycznia w Warszawskiej Operze Kameralnej rozpocz像 si I Festiwal Gioachino Rossiniego. Do tej imprezy najmniejsza scena operowa kraju przygotowywa豉 si od dawna, gromadz鉍 w swoim repertuarze mniej i bardziej popularne dzie豉 mistrza z Pesaro. Festiwal zacz像 si arcyciekaw propozycj premier Sroki z這dziejki. A trudno uwierzy, 瞠 pi瘯na melodramma in due atti musia豉 czeka a 156 lat, by m鏂 ponownie czarowa warszawsk publiczno.

Doskonale sp鎩ny spektakl przygotowali Ryszard Peryt (re篡seria) i Andrzej Sadowski (scenografia). Kierownictwo muzyczne obj像 Ruben Silva, kt鏎y w poprzednich latach zrealizowa w WOK m.in. W這szk w Algierze i Turka we W這szech. Podczas premierowego wykonania Sroki male鎥i budynek przy al. Solidarnoci dos這wnie p瘯a w szwach. T這czno by這 tym razem nie tylko na widowni i nieocenionych dla wejci闚kowicz闚 schodkach, ale tak瞠 na scenie. Tylko wyj靖kowym zdolnociom realizator闚 nale篡 zawdzi璚za, 瞠 zmieci si tam ca造 niezb璠ny aparat wykonawczy ch鏎, malowniczo poupychany na drewnianym rusztowaniu w g喚bi sceny, statyci-穎軟ierze i solici. Ca這ci dope軟ia造 prociutkie pastelowe kostiumy w kolorze surowego p堯tna z niewielkimi barwnymi dodatkami. Clou wieczoru by豉 posta sroki, czyli mim Jerzy Klonowski w ptasim kostiumie poruszaj鉍y si po wy篡nach wspomnianej ju drewnianej konstrukcji. Zachwyci豉 mnie scena, w kt鏎ej za pochodem odprowadzaj鉍ym Ninett na miejsce egzekucji idzie r闚nie sroka, sprawczyni ca貫go nieszczcia, ze sm皻nie zwieszon g這w. Niezapomniane wra瞠nie!

Sroka z這dziejka to niezwyk貫 dzie這. Melodyjna muzyka Rossiniego nie s逝篡 tu wywo豉niu komicznych efekt闚, jak w operach buffa, ale te nie stara si przekaza dramat闚 pos鉚owych bohater闚, charakterystycznych dla oper seria. Odmalowuje za to doskonale uczucia ludzi z krwi i koci, o kt鏎ych opowiada libretto Sroki osnute podobno na prawdziwym wydarzeniu. Rossini nie by豚y jednak sob, gdyby nie da r闚nie piewakom okazji do wokalnego popisu.

Doskonale spisa si ch鏎 i orkiestra pod batut Rubena Silvy, cho s造nna uwertura zagrana w do jednostajnym marszowym tempie nie do ko鎍a mnie usatysfakcjonowa豉. Solici wyst瘼uj鉍y w premierowym spektaklu generalnie podobali si bardzo jedni dzi瘯i swym umiej皻nociom aktorskim, drudzy wokalnym, jeszcze inni dzi瘯i wietnemu po章czeniu obu tych element闚. Nale篡 jednak podkreli, 瞠 wszystkie ansamble by造 dopracowane w najdrobniejszych szczeg馧ach i zosta造 wykonane niemal瞠 perfekcyjnie.

W mniejszych rolach wyst雷ili m.in. demonstruj鉍y po raz kolejny talenty komiczne Jerzy Knetig (handlarz Izaak) i Krzysztof Kur (stra積ik Antonio). Udan pod ka盥ym wzgl璠em kreacj stworzy豉 Anna Radziejewska w partii Pippa. Dramatyczn rol ojca Ninetty odtwarza Jerzy Mahler. Cho w wielu momentach piew tego dowiadczonego artysty pozostawia wiele do 篡czenia (piewak by tego wieczoru po prostu chory), stworzy on posta wiarygodn i przejmuj鉍, cho mo瞠 troch przerysowan. Jako ukochany g堯wnej bohaterki, Gianetto, wyst雷i Leszek widzi雟ki, tenor wprost stworzony do r鏊 amant闚. Szkoda, 瞠 ten artysta zwykle d逝go si rozpiewuje. Dlatego jego aria w I akcie, trzeba przyzna niezmiernie trudna, wypad豉 nieco blado, za to scena i duet z Ninett w II akcie by造 rz瘰icie oklaskiwane. Bohaterami spektaklu by這 dwoje piewak闚: Marzanna Rudnicka (Ninetta) i Andrzej Klimczak (podesta Gottardo), znany publicznoci jako wietny odtw鏎ca basowych r鏊 komicznych. Tym razem wcielaj鉍 si w posta wrednego w鎩ta da nie tylko popis najwy窺zego wokalnego kunsztu (popisowa aria w I akcie, tercet z Ninett i Fernandem), ale stworzy r闚nie 篡wy wizerunek prawdziwego 這tra. Mo積a by si nawet doszuka duchowego pokrewie雟twa Gottarda z demonicznym Scarpi (scena z Ninett w wi瞛ieniu). Marzanna Rudnicka by豉 prawdziwie s這dk i niewinn Ninett. Kreuj鉍 t wdzi璚zn parti g這sem o niepowtarzalnej barwie, piewaczka przekaza豉 ca造 wachlarz uczu i emocji swej bohaterki od radoci z powrotu ukochanego po rozpacz i rezygnacj w obliczu nieub豉ganego wyroku. Wspaniale te poradzi豉 sobie z pu豉pkami Rossiniowskich koloratur.

Premiera Sroki z這dziejki Gioachino Rossiniego by豉 wspania章 uwertur do festiwalu, na kt鏎y z這篡這 si jeszcze sze oper buffa (wiecz鏎 arii i pieni pt. Rossiniada zosta niestety odwo豉ny z powody niedyspozycji solisty). Drugim ogniwem festiwalu sta si wi璚 doskona造 spektakl Weksla ma鹵e雟kiego (La cambiale di matrimonio) w re篡serii Giovanniego Pampiglione, ze scenografi Andrzeja Sadowskiego. Orkiestr dyrygowa Tadeusz Karolak. W jedynym przedstawieniu wyst雷ili: Tobia Mill Andrzej Klimczak, Fanny Tatiana Hempel, Slook Witold 皋章dkiewicz, Norton Bogdan liwa, Clarina Joanna Matraszek, a w roli Edoardo Milforta warszawskiej publicznoci zaprezentowa si Tomasz Krzysica. Artysta zachwyci nie tylko pi瘯n, lekko matow barw g這su, dykcj i kultur wokaln, lecz tak瞠 naturalnym aktorstwem z odrobin niezb璠nego w operze buffa humoru. Nie bez znaczenia by豉 te zapewne wietna prezencja m這dego piewaka. Doskona章 posta Slooka podstarza貫go zalotnika stworzy W. 皋章dkiewicz. Musz przyzna, 瞠 nie przepadam za jakby starym brzmieniem jego barytonu, ale do roli przezabawnego signore americano artysta pasowa wprost idealnie.

wi皻o Rossiniego nie mog這 si oczywicie obej bez jednego z najwi瘯szych hit闚 scen operowych Cyrulika sewilskiego. Dowcipny spektakl w re篡serii Jitki Stokalskiej i scenografii ㄆcji Kossakowskiej ogl鉅a豉m ju po raz kolejny. Przedstawienie to wywo逝je u mnie wra瞠nie, 瞠 czego jest w nim za du穎 ruchomych element闚 scenografii, gag闚, czy mo瞠 scen z udzia貫m mim闚. Mo瞠 to wszystko na raz oddaje ducha uroczego ba豉ganu, kt鏎ego pe軟e s zw豉szcza sceny zbiorowe Rossiniowskiego Cyrulika, ale jako mnie nie przekonuje. Mimo tego prze豉dowania przedstawienie jest bardzo udane, a na osobne zachwyty zas逝guj bogate i kolorowe kostiumy. Strona muzyczna spektaklu, kt鏎y ogl鉅a豉m 3 lutego, by豉 w pe軟i satysfakcjonuj鉍a. Witold 皋章dkiewicz ca趾iem dobrze poradzi sobie z rol sprytnego Figara, Miros豉wa Tukalska z sukcesem pokona豉 trudnoci partii Rosiny, chocia cz瘰to brakowa這 jej prawdziwej mezzosopranowej g喚bi w niskich rejestrach. W szalenie skomplikowanej wokalnie partii Almavivy wyst雷i Leszek widzi雟ki, kt鏎y jak zwykle ze sceny na scen piewa coraz lepiej. Swoj popisow rol Don Bartola z niezmiennym powodzeniem odegra i odpiewa Jerzy Mahler. Doskonale graj鉍 orkiestr poprowadzi Ruben Silva.

Niezmiernie ucieszy這 mnie, 瞠 w ramach Festiwalu Rossiniego mia豉m okazj obejrze s造nny przebojowy spektakl Il Signor Bruschino w re篡serii Jitki Stokalskiej, z cudown scenografi Andrzeja Sadowskiego. Jedyne przedstawienie (7 lutego) tego rzadko wystawianego dzie豉 zgromadzi這 oczywicie nadkomplet publicznoci. I s逝sznie, bo wiecz鏎 ten po prostu nie mia s豉bych punkt闚 doborowa obsada, wysmakowana oprawa plastyczna, zaskakuj鉍e re篡serskie pomys造, humor i wdzi瘯. Wszyscy solici: Jerzy Mahler (Gaudenzio), Agnieszka Kurowska (Sofia), Witold 皋章dkiewicz (Bruschino-ojciec), Leszek widzi雟ki (Florville), Aleksandra Hofman, Andrzej Klimczak, Micha Kanclerski i Bogdan liwa zas逝篡li na gor鉍e oklaski. Zapewne wielu widzom zapadnie w pami耩 zabawna scena mi這snego duetu Sofii i Florville, podczas kt鏎ego panienka polewa z konewki przecierad這 do maglowania, czy ta z pijanym policjantem doskona造m Bogdanem liw.

Je瞠li mierzy popularno oper Rossiniego d逝goci kolejki po wejci闚ki do WOK, nie wiem, czy przebojowego Cyrulika nie przecign窸aby La Cenerentola (Kopciuszek). Z trzech przedstawie odbywaj鉍ych si 10, 11 i 12 lutego obejrza豉m pierwsze. Mimo 瞠 w paru momentach nie spos鏏 by這 nie zauwa篡 pot篹nych wpadek solist闚 i zespo逝 (przedwczesne lub niew豉ciwe wejcia, pomy趾i w tekcie) wysz豉m z teatru zachwycona. Skrz鉍emu si dowcipem dzie逝 Rossiniego blasku dodaje jeszcze bogata i barwna oprawa plastyczna kostiumy i zmieniaj鉍a si jak w kalejdoskopie scenografia z這穎na z rokokowych parawan闚. No i s造nna ju wr鏚 meloman闚 scena burzy z prawdziw wod lej鉍 si przez dziury w dachu do misek rozstawianych na pod這dze przez Kopciuszka. W roli Don Magnifica wyst雷i Dariusz Machej. wietny aktorsko, troch rozczarowa wokalnie. Jego parlanda, stanowi鉍e przecie o efektownoci tej partii, by造 ledwo s造szalne. Postacie c鏎ek Don Magnifica, Tisbe i Clorindy, kreowa造 Agnieszka Lipska i Agnieszka Kurowska, kt鏎a oczarowa豉 publiczno koloraturami licznej arii w II akcie. Witold 皋章dkiewicz by bardzo dobrym Dandinim, a Leszek widzi雟ki mo瞠 parti Don Ramira zaliczy do swoich najlepszych kreacji. Gwiazd wr鏚 gwiazd by豉 jednak Eugenia Rezler kreuj鉍a rol tytu這w. Artystka obdarzona ciep造m, pe軟ym rossiniowskim mezzosopranem by豉 niezr闚nan Angelin. Pi瘯nie brzmia豉 w jej wykonaniu zar闚no nastrojowa piosenka Angeliny, jak i wszystkie ansamble. Popisowe rondo Nacqui allaffanno e al pianto E. Rezler zapiewa豉 po prostu porywaj鉍o.

Przy mojej ulubionej W這szce w Algierze pozwoli豉m sobie na prawdziw rozpust z trzech spektakli obejrza豉m dwa, 15 i 17 lutego. W obu przedstawieniach wyst雷ili: Izabella Miros豉wa Tukalska, Mustafa Andrzej Klimczak, Lindoro Leszek widzi雟ki, Elwira Marzanna Rudnicka, Taddeo Bogus豉w liwa, Ali S豉womir Jurczak. Cudowne melodie Rossiniego w zawrotnych tempach przepi瘯nie wykona豉 orkiestra pod batut Rubena Silvy. Klubowiczom, kt鏎zy obejrzeli spektakl W這szki po warszawskim spotkaniu Trubadura, nie musz chyba opowiada, jak 豉dne, dowcipne i wietnie piewane jest to przedstawienie. Przyznam jedynie, 瞠 jak si mo積a by這 spodziewa, spektakl 17 lutego by lepszy w wi瘯szym tempie, artyci byli swobodniejsi, no i nie by這 瘸dnych wpadek typu pomy趾i w tekcie (co niestety mia這 miejsce 15-go). Wszyscy wykonawcy byli wietni, cho np. M. Tukalska bardziej podoba豉 mi si w pierwszym przedstawieniu piewa豉 jakby wie窺zym, pe軟iejszym g這sem. 17-go rewelacyjny by Leszek widzi雟ki. Karko這mn, czy raczej g這so這mn cavatin Languir per una bella w I akcie zapiewa (co mog powiedzie po obejrzeniu od premiery ju pi璚iu spektakli W這szki) jak nigdy. Dowcipem i swobod sceniczn, nie wspominaj鉍 ju o wokalnej stronie wykonania, jak zwykle brylowa A. Klimczak, ale w pe軟i zas逝穎ne brawa zbiera r闚nie przezabawny B. liwa. Ogl鉅aj鉍 po raz kolejny tego artyst w partii Taddeo wprost nie spos鏏 nie marzy, by m鏂 go kiedy us造sze jako Rossiniowskiego cyrulika.

I Festiwal Gioachino Rossiniego zako鎍zy造 spektakle Turka we W這szech. W przedstawieniu, kt鏎e ogl鉅a豉m 21 lutego, wyst雷i豉 (z jednym wyj靖kiem) premierowa obsada: Fiorilla Agnieszka Kurowska, Geronio Jerzy Mahler, Selim Andrzej Klimczak, Narciso Leszek widzi雟ki, Prosdocimo Witold 皋章dkiewicz, Zaide Zofia Witkowska, Albazar Jerzy Knetig. Spektakl w re篡serii Jitki Stokalskiej i scenografii Andrzeja Sadowskiego doskonale oddaje z這穎ny charakter tego utworu. W Turku poeta Prosdocimo poszukuje tematu na oper buffa i dlatego pomaga rozwin寞 si i spl靖a intrydze pomi璠zy typowymi postaciami komedii starym m篹em, niewiern 穎n, kochankiem Wi瘯szo scen rozgrywa si na tle ty堯w dekoracji, czyli zastawek z drewna i dykty. W innych dekoracje zostaj odwr鏂one i ukazuj np. stylowe wn皻rze salonu w domu Geronia.

Rola Don Geronia w wykonaniu J. Mahlera wyda豉 mi si bodaj najbardziej udan kreacj tego artysty podczas ca貫go festiwalu, tak w sensie aktorskim, jak i wokalnym. Na uznanie zas逝guj r闚nie wyst瘼y pozosta造ch solist闚. A. Kurowska mia豉 znowu okazj rzuci publiczno na kolana, przede wszystkim fenomenalnymi koloraturami (wielka aria w II akcie) oraz wielkim talentem komicznym i kobiecym wdzi瘯iem. Posta tureckiego paszy Selima z wielk elegancj kreowa A. Klimczak. Rola to tym ciekawsza, 瞠 章czy elementy komizmu z motywami charakterystycznymi raczej dla partii szlachetnych amant闚. Tego wieczoru artysta uj像 mnie przede wszystkim precyzj frazy i pi瘯nymi pianami.

Przyznam, 瞠 specjalnie pomin窸am tego piewaka przy opisie innych spektakli festiwalu, 瞠by teraz, na koniec pozwoli sobie na odrobin prywaty. Nie da si ukry, 瞠 z Festiwalu Rossiniego zrobi豉m sobie festiwal Andrzeja Klimczaka. Artysta wyst雷i we wszystkich obejrzanych przeze mnie spektaklach i by造 to wyst瘼y wspania貫. Oczywicie daleka jestem od tego, by zachwyca si, jak to pi瘯nie wymachiwa patelni jako ober篡sta Filiberto w Il Signor Bruschino (cho duet z Forville zapiewa porywaj鉍o). Trudno te w kategoriach wielkiej kreacji opisywa rol Alidora w Kopciuszku. Alidoro ma, jak wiadomo, do wykonania w豉ciwie tylko ari w I akcie i par recytatyw闚. Ale nawet ta jedna aria w interpretacji Klimczaka sta豉 si arcydzie貫m pe軟ym operowego patosu. Nie b璠zie natomiast przesad, jeli pozachwycam si rol Don Basilia w wykonaniu utalentowanego basa. Andrzej Klimczak ukazuje podst瘼nego nauczyciela muzyki jakby z dystansu, jego Basilio wydaje si by autoironiczny. mieje si w ku豉k i z pary zakochanych, i z zazdronika Bartolo, a przede wszystkim z siebie i z roli, jak ma do odegrania w tej intrydze. Doskonale wypad豉 w wykonaniu Andrzeja Klimczaka nie tylko przebojowa aria o plotce, ale r闚nie przekomiczna scena Don Basilio! Cosa veggo! O ile w Cyruliku sewilskim Klimczak jest raczej zaskakuj鉍o m這dym Don Basiliem, to w Wekslu ma鹵e雟kim w roli Tobii Milla przybywa mu lat, ale nie ubywa poczucia humoru. Przygarbiony, nie znosz鉍y sprzeciwu, bu鎍zuczny, ale tak naprawd 豉sy jedynie na pieni鉅ze Mill to w wykonaniu tego piewaka kapitalna kreacja aktorska! W豉ciwie jedynie dla porz鉅ku powinnam doda, 瞠 zar闚no w obu ariach, jak i w niezmiernie precyzyjnie wypiewanych ansamblach artysta daje prawdziwy popis swoich mo磧iwoci. Troszk ju napisa豉m o wyst瘼ach A. Klimczaka w partiach Mustafy (W這szka w Algierze) i Selima (Turek we W這szech). Mo積a powiedzie, 瞠 bas ten specjalizuje si w rolach mniej lub bardziej krwio瞠rczych Turk闚, do kt鏎ych, co tu kry, predestynuj go nie tylko rodzaj g這su oraz sceniczny temperament, ale i aparycja. To natomiast, co decyduje o klasie wykonania przez niego obu partii w sensie czysto wokalnym, to chyba naturalna gi皻ko g這su pozwalaj鉍a na przepi瘯ne i dok豉dne wypiewanie wszystkich ozdobnik闚. No i oczywicie mi瘯ka, g喚boka barwa, powoduj鉍a, 瞠 jego g這s jest zawsze doskonale s造szalny w najbardziej nawet rozbudowanych scenach zespo這wych.

Kiedy wraca豉m do domu ze spektaklu Turka we W這szech, ostatniego akordu festiwalu, zaskoczy豉 mnie po drodze burza nie積a. Nie do, 瞠 sypa g瘰ty nieg, to jeszcze z nieba zacz窸y wali pioruny. Pierwsze moje skojarzenie? O pomyla豉m sobie jaka rossiniowska burza! Oto jak moc ma muzyka, oto co zrobi ze mnie I Festiwal Gioachino Rossiniego!

Katarzyna K. Gardzina